Edukacja społeczno-przyrodnicza dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym

Edukacja społeczno-przyrodnicza dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym

Podtytuł: 978-83-7587-494-5
ISBN:
39,80 zł

Niniejszy podręcznik, opracowany z myślą o studentach kierunków pedagogicznych, przygotowujących się do pracy z dziećmi przedszkolnymi i wczesnoszkolnymi, podręcznik zawiera zagadnienia teoretyczne, obejmujące podstawy nauczania o otaczającym dziecko środowisku (przyrodniczym, geograficznym, społecznym i in.) oraz propozycje...

Ilość

Edukacja społeczno-przyrodnicza jako jeden z obszarów zintegrowanej edukacji dzieci przedszkolnych i w młodszym wieku szkolnym obejmuje wiele różnorodnych treści: biologicznych, społecznych, geograficznych, historycznych, fizycznych, związanych z higieną i bezpieczeństwem i wiele innych. Nauczyciel dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, chcąc w sposób rzetelny wprowadzić podstawy wiedzy z wymienionych dziedzin i przygotować fundament dla kształcenia systematycznego, winien odpowiednio przygotować się do swej pracy.

Ze względu na rozległość treści edukacji społeczno-przyrodniczej, obejmującej tak wiele różnorodnych zagadnień z – czasem bardzo odległych – dyscyplin wiedzy, przygotowanie nauczyciela dzieci w wieku 3-10 lat wymaga uwzględnienia w programie studiów równie wszechstronnego materiału merytorycznego i metodycznego.

Niniejszy podręcznik, opracowany z myślą o studentach kierunków pedagogicznych, przygotowujących się do pracy z dziećmi przedszkolnymi i wczesnoszkolnymi, podręcznik zawiera zagadnienia teoretyczne, obejmujące podstawy nauczania o otaczającym dziecko środowisku (przyrodniczym, geograficznym, społecznym i in.) oraz propozycje metodyczne związane z przedszkolną i wczesnoszkolną edukacją środowiskową. Zakres materiału kształcenia studentów obejmuje w sposób uporządkowany zagadnienia teoretyczne poznane w trakcie realizacji różnorodnych przedmiotów kształcenia w szkole średniej, z punktu widzenia ich przydatności w pracy wychowawczej i dydaktycznej z dziećmi w wieku 3-10 lat, prezentację tych informacji w takich powiązaniach, by jako nauczyciel mógł je wykorzystać w kształtowaniu u dzieci zintegrowanego obrazu świata; ponadto w podręczniku zawarto metodyczne podstawy edukacji środowiskowej dzieci.

Ze względu na założony cel podręcznika – konieczność połączenia zarówno podstaw nauczania o środowisku, jak i metodyki przedszkolnej i wczesnoszkolnej edukacji środowiskowej treści pomieszczone w podręczniku dotyczą obu zakresów przygotowania studentów do zawodu nauczycielskiego: merytorycznego i metodycznego. Po wyjaśnieniu i scharakteryzowaniu komponentów środowiska człowieka, tekst podręcznik przybliża zagadnienia związane z poznawaniem przyrody przez dzieci: podstawowe cele, zasady, metody i formy poznawania przyrody, omawia treści edukacji środowiskowej realizowane w przedszkolu i klasach początkowych, planowanie zajęć zintegrowanych uwzględniających edukację środowiskową oraz wykorzystywanie mediów dydaktycznych. Dalsza część podręcznika przybliża kolejne zakresy treści edukacji środowiskowej takie, jak: higiena i bezpieczeństwo dziecka, zagadnienia geograficzne, ekologiczne i sozologiczne, historyczne, zawodoznawcze, fizyczne i inne, omawiając zarówno zagadnienia programowe realizowane w pracy z dziećmi przedszkolnymi i w młodszym wieku szkolnym, jak i ich znaczenie w edukacji dziecka.

Praktyczne przygotowanie studentów do pracy z dziećmi przedszkolnymi i w młodszym wieku szkolnym będzie się opierało na zawartych w niniejszym podręczniku zagadnieniach teoretycznych w trakcie ćwiczeń, podczas których studenci będą opracowywać metodyczne przykłady, praktyczne rozwiązania i zadania dotyczące poszczególnych tematów (niektóre pomysły ćwiczeń metodycznych zamieszczone zostały w postaci Zadań do wykonania w poszczególnych rozdziałach podręcznika).

Podręcznik kieruję do nauczycieli dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym oraz studentów kierunków pedagogicznych, szczególnie pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej.

978-83-7587-494-5
100 Przedmioty

Budniak Alina

adiunkt Instytutu Pedagogiki na Uniwersytecie Śląskim. Pracuje na Wydział Pedagogiki i Psychologii, oraz w Instytucie Pedagogiki, (notka na podstawie inforamcji zamieszczonej na stronie internetowej Uniwersytetu Śląskiego)

Wstęp

Rozdział 1

Środowisko i człowiek

1.1. Środowisko – wyjaśnienie pojęć

1.2. Składniki środowiska i ich charakterystyka

1.3. Środowisko a zdrowie Zadania

Rozdział 2

Poznawanie przyrody – edukacja o środowisku, w środowisku i dla środowiska

2.1. Poznawanie przyrody przez dzieci

2.2. Fazy poznawania przyrody

2.3. Zasady nauczania o środowisku Zadania

Rozdział 3

Cele, zadania i treści edukacji środowiskowej

Planowanie zajęć zintegrowanych

3.1. Cele edukacji społeczno-przyrodniczej w przedszkolu i klasach początkowych

3.2. Zadania edukacji środowiskowej

3.3. Porównanie tradycyjnej i holistycznej edukacji środowiskowej

3.4. Przygotowanie nauczyciela do zajęć

3.5. Planowanie zajęć edukacji środowiskowej

3.6. Sytuacje edukacyjne i ich elementy składowe

3.7. Treści edukacji przyrodniczej jako czynnik integrujący w edukacji początkowej Zadania

Rozdział 4

Metody edukacji środowiskowej i ich charakterystyka

Formy aktywności dzieci w kontaktach ze środowiskiem Pomoce dydaktyczne w edukacji społeczno-przyrodniczej

4.1. Metody edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

4.2. Wybrane klasyfikacje metod

4.3. Strategia wielostronnego kształcenia

4.4. Cechy charakterystyczne wybranych metod edukacji społeczno-przyrodniczej

4.5. Formy zajęć edukacji środowiskowej wykorzystywane w przedszkolu i klasach I–III

4.6. Wycieczka i spacer w edukacji przyrodniczej i społecznej

4.7. Prace domowe o tematyce społeczno-przyrodniczej

4.8. Rola pomocy dydaktycznych w edukacji społeczno-przyrodniczej Zadania

Rozdział 5

Poznawanie otoczenia społecznego

5.1. Dziecko wśród ludzi

5.2. Przygotowanie dziecka do życia w społeczeństwie

5.3. Praca ludzi w rożnych zawodach – produkcja i wytwarzanie

5.4. Poznawanie przeszłości – treści historyczne w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

5.5. Przedmioty w otoczeniu dziecka i ich poznawanie

5.6. Tradycje, zwyczaje i obrzędy jako przykład wrastania w kulturę Zadania

Rozdział 6

Higiena osobista i otoczenia dziecka. Odżywianie

6.1. Zdrowie, higiena – podstawowe pojęcia

6.2. Czynniki warunkujące zdrowie

6.3. Wychowanie zdrowotne i edukacja zdrowotna

6.4. Zasady edukacji zdrowotnej

6.5. Edukacja zdrowotna dzieci

6.6. Treści edukacji zdrowotnej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym Zadania

Rozdział 7

Bezpieczeństwo dziecka w ruchu drogowym, w przedszkolu, szkole, w czasie zabaw

7.1. Przygotowanie dziecka do przestrzegania norm i zasad bezpieczeństwa

7.2. Problematyka bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym

7.3. Cele i zadania edukacji komunikacyjno-drogowej dzieci w wieku 3–10 lat

7.4. Bezpieczeństwo dzieci w domu, przedszkolu, szkole i w czasie zabaw Zadania

Rozdział 8

Poznawanie roślin i zwierząt przez dzieci

8.1. Poznawanie roślin i zwierząt w ujęciu programu

8.2. Znaczenie poznawania świata roślin i zwierząt przez dzieci

8.3. Znaczenie hodowli roślin i zwierząt w edukacji Zadania

Rozdział 9

Ochrona przyrody i krajobrazu

9.1. Zasoby przyrody a człowiek

9.2. Ochrona środowiska – ustalenia terminologiczne

9.3. Tradycje ochrony przyrody na świecie i w Polsce

9.4. Formy ochrony przyrody w Polsce

9.5. Tematy związane z ochroną przyrody i krajobrazu realizowane w przedszkolu i klasach początkowych Zadania

Rozdział 10

Edukacja ekologiczna dzieci młodszych a zagrożenia środowiska naturalnego

10.1. Pojęcie ekologii i jej cechy charakterystyczne jako nauki

10.2. Zagrożenia środowiska a człowiek

10.3. Cele i zadania edukacji ekologicznej

10.4. Treści, metody i formy edukacji ekologicznej w przedszkolu i klasach początkowych

10.5. Kształtowanie postaw proekologicznych Zadania

Rozdział 11

Pogoda i klimat. Obserwacja pogody

11.1. Pogoda, klimat, mikroklimat – meteorologia i klimatologia

11.2. Elementy pogody i sposoby ich pomiaru

11.3. Obserwowanie pogody z dziećmi w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym

11.4. Fenologiczne, klimatyczne i astronomiczne pory roku

11.5. Specyfika klimatu Polski Zadania

Rozdział 12

Doświadczenia, eksperymenty i obserwacje zjawisk fizycznych, chemicznych i przyrodniczych

12.1. Konieczność stosowania doświadczeń i eksperymentów przyrodniczych w pracy z dziećmi w wieku 3–10 lat 12.2. Kształtowanie umiejętności obserwacji

12.3. Badanie otaczającego świata – rola doświadczeń i eksperymentów przyrodniczych w poznawaniu praw rządzących przyrodą

12.4. Podstawowe wskazówki metodyczne dotyczące organizacji działań eksperymentalnych dzieci młodszych Zadania

Rozdział 13

Turystyka i krajoznawstwo w edukacji dzieci młodszych

13.1. Znaczenie turystyki i krajoznawstwa

13.2. Wyznaczanie kierunków w terenie i na mapie

13.3. Mapa i plan – znaki umowne na planie i mapie

13.4. Rodzaje map i ich wykorzystanie w edukacji

13.5. Krajobrazy i ich charakterystyka

13.6. Treści gospodarcze i administracyjne w programach edukacji wczesnoszkolnej Zadania

Spis schematów i tabel

Aneks

Załącznik 1. Pytania dzieci

Załącznik 2. Wynalazki

Załącznik 3. Rośliny

Załącznik 4. Zwierzęta

Załącznik 5. Zjawiska pogodowe

Załącznik 6. Przykładowy konspekt (scenariusz) zajęć zintegrowanych dla klasy I

Załącznik 7. Wykaz literatury na temat doświadczeń i eksperymentów dla dzieci młodszych

Załącznik 8. Wykaz literatury na temat wynalazków

Załącznik 9. Wykaz literatury zawierającej odpowiedzi na dziecięce pytania

Załącznik 10. Wykaz literatury na temat bezpieczeństwa dzieci

Bibliografia

Prof. UP dr hab. Irena Adamek

[…] Oceniając całość tekstu, stwierdzam, że jest to materiał dobrze dobrany do zagadnień tego typu edukacji. Tekst napisany jest z dużym znawstwem literatury przedmiotu i metodyki pracy z dziećmi. […]

Praca będzie niewątpliwie przydatna studentom przygotowującym się do pracy w przedszkolach i klasach I-III szkoły podstawowej, a także czynnym nauczycielom.

Prof. dr hab. Eugenia Laska:

Opiniowany tekst jest dobrze skonstruowany, jego treści dotyczą najważniejszych elementów działalności pedagogicznej w zakresie edukacji społeczno-przyrodniczej dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym. Wartościowym pomysłem jest uwzględnienie – obok działalności dydaktycznej i wychowawczej – zadań do wykonania. […]

Treść pracy wpisuje się w nurt licznych dyskusji, które toczą się w ostatnich latach nad poprawą naszej edukacji. Uwzględnia przemiany, jakie zachodzą w kształceniu zarówno pod wpływem reformy, transformacji społeczno-ustrojowej, jak również w związku z wstąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej. […

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło