Dziecko w świecie tradycjibr /

Podtytuł: 83-7308-123-2
ISBN:
19,80 zł
Jest to dwunasty tom serii książek pedagogicznych "Nauczyciele-Nauczycielom". Pozycja podzielona jest na trzy części, które różnią się od siebie, a zarazem dopełniają.
W pierwszej części "Istota i ewolucja pojęcia tradycji...
Ilość

Jest to dwunasty tom serii książek pedagogicznych "Nauczyciele-Nauczycielom". Pozycja podzielona jest na trzy części, które różnią się od siebie, a zarazem dopełniają.

W pierwszej części "Istota i ewolucja pojęcia tradycji - dzieci i młodzież w świecie tradycji", autor Franciszek Ziemski, skupia uwagę na interpretacji pojęcia wielkiej i małej tradycji.

Zgodnie z tytułem części drugiej: "Bogactwo i różnorodność tradycji w kulturze polskiej", Wiesława Korzeniowska, charakteryzuje różne nurty tradycji, akcentując jej aspekty etnograficzno-przestrzenne, społeczne i religijne.

Część trzecia pt. "Tradycja, obyczaje i obrzędy w edukacji dziecka. Poliestetyczne przestrzenie edukacji" jest autorstwa Bronisławy Dymary. Autorka uzasadnia, że dziecko może odczuć i zrozumieć tradycję, uczestniczyć w obrzędach i zwyczajach, dzięki twórczej integracji słowa, muzyki, tańca, ruchu i plastyki.

83-7308-123-2

Dymara Bronisława

redaktorka serii książek Nauczyciele – Nauczycielom, nauczycielka o przeszło pięćdziesięcioletnim stażu pracy. Urodziła się w Ostrorogu na Wołyniu (27.VI.1932).  Samokształcenie i poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań w edukacji zostało wpisane w całe jej życie. Magisterskie studia polonistyczne ukończyła w roku 1959 na WSP w Krakowie. Doktorat z nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki obroniła na UAM w Poznaniu w roku 1980.

            Intensywną działalność innowacyjną rozwinęła w Lublinie w szkołach nr 15 i 31 (1951-1961). Z wielką pasją kontynuowała i wzbogacała swe próby i eksperymenty w zakresie kompleksowego nauczania, tworzenia systemu norm i kryteriów ocen, samorządności dzieci i młodzieży itd. Na terenie Pszczyny (1961-1976), dokąd przeniosła się po wyjściu za mąż za Jerzego Dymarę, nauczyciela geografii i działacza oświatowego, pracowała w wielu szkołach jako nauczycielka j. polskiego, wizytatorka i dyrektorka. Prowadzona przez Bronisławę Dymarę Szkoła Podstawowa nr 5 i Szkoła Ćwiczeń (1968-1972) stała się ośrodkiem znanych dotąd innowacji. Próba ich kontynuowania i wzbogacania o tzw. Młodzieżowe Forum w prowadzonym przez siebie LO im. Bolesława Chrobrego (1974-1976) – skończyła się dramatem; utratą stanowiska i pracy.

            W roku 1982 dr Bronisława Dymara została zatrudniona w Filii UŚ w Cieszynie na etacie adiunkta, gdzie pracowała jeszcze ćwierć wieku, w tym 15 lat na etacie (do emerytury w roku 1997). Tu skupili się wokół niej nauczyciele walczący z rutyną i schematyzmem. Intensyfikacja działań badawczych i innowacyjnych nastąpiła w związku z prowadzeniem prac magisterskich (ponad 450 obron) oraz objęciem kierownictwa Zakładu Teorii Wychowania (1992-1997). Procesowi rozwoju twórczych działań sprzyjał też prowadzony przez nią nowy przedmiot: innowacje edukacyjne!

Długoletnia praktyka oraz intensywne poszukiwanie nowego paradygmatu pedagogiki, opartego na więzi nauczycieli akademickich z nauczycielami szkół różnego typu stały się podstawą otwarcia serii książek pedagogicznych Nauczyciele – Nauczycielom. Wśród jej 20 tomów (1996-2009) znajdują się trzy autorskie ksiązki redaktorki: Dziecko w świecie marzeń (1996, 1998, 2010); Dziecko w świecie edukacji. Podstawy uczenia się kompleksowego – nowe kształty i wymiary edukacji (2009), cz. I; Dziecko w świecie edukacji. Realizacja kompleksów. Bliżej integracji osoby i pedagogiki współbycia (2009), cz. II.

            Wymienione książki o edukacji są syntezą niemałego dorobku publikacyjnego, wprowadzającego m.in. nowe spojrzenie na przestrzeń edukacyjną, pojęcie integracji, zasady nauczania, miejsce ucznia jako współtwórcy zajęć i procesu oceniania wyników, w toku kompleksowego uczenia się.

            Dorobek publikacyjny, zapoczątkowany debiutem sprzed pół wieku w „Teatrze Ludowym” i „Kurierze Lubelskim” obejmuje ponad 300 pozycji i jest szczególnie intensywny w ostatnim ćwierćwieczu. Na dorobek ten składa się: 8 książek autorskich i 5 współautorskich, zredagowanych 13 tomów opracowań zbiorowych, a ponadto wiele artykułów, rozpraw, esejów, recenzji, notatek, sprawozdań.

Wydrukowano je w około 30 czasopismach, kilkunastu seriach naukowych i książkach „pokonferencyjnych” UŚ w Katowicach, UJ w Krakowie, uniwersytetach w Poznaniu, Szczecinie, Wrocławiu, Lublinie itp.

 

            Publikacje te dotyczą głównie następującej problematyki:

 

- teoretyczne podstawy nauczania – uczenia kompleksowego;

- system norm i kryteriów ocen, jego etyczna wartość;

- wartości w wychowaniu dzieci i młodzieży;

- edukacja jako sztuka bycia i tworzenia;

- szczęście i marzenie w opiniach dzieci i dorosłych;

- czas i przestrzeń jako kategorie pedagogiczne;

- pedagogika współbycia jako możliwość i konieczność;

- szkoła jako przestrzeń tworzenia kultury.

 

            Dwa filary dorobku autorki – to uczenie się kompleksowe i książki serii N-N, z których każda z nich rozpoczyna się słowami: Dziecko w świecie (sztuki, przyrody, tradycji, wartości, współdziałania, rodziny itd.). Stanowi to istotną zmianę w patrzeniu na edukację, której podstawą jest jakość relacji dziecka z elementami świata zewnętrznego, ludźmi i sobą samym. Dla Autorki ważne jest więc nie tylko kształcenie, ale przede wszystkim kształtowanie człowieka, odkrywanie co dzieje się z dzieckiem pod wpływem szkolnej edukacji i innych działań w jego życiu. Wokół idei serii N-N skupiło się 100 osób, 19 profesorów i 20 nauczycieli różnych szkół. Jako autorzy przeważają adiunkci, ale są też rektorzy szkół wyższych.

            Opisaną tu skrótowo działalność innowacyjną charakteryzują liczne recenzje, artykuły i wywiady – zebrane i zaprezentowane m.in. w książce Sztuka bycia człowiekiem. Została ona też zaprezentowana przez różnych autorów w kilku opracowaniach zwartych, do których należą:

  1. Sztuka bycia uczniem i nauczycielem. Z zagadnień pedagogiki współbycia, red. Wiesława Korzeniowska, Andrzej Murzyn, Urszula Szuścik, Kraków 2009
  2. Barbara Solarska: W stronę nauki i sztuki, Pszczyna 2005
  3. Wiesława Korzeniowska: Słownik biograficzny historii myśli pedagogicznej, Bielsko-Biała 2006
  4. Who is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Szczecin 2007, wyd. VI, s. 689-690

 

 

 

 

Dziecko w świecie tradycji

Wstęp

Preface

 

Część I

Istota i ewolucja pojęcia tradycji — dzieci i młodzież w świecie tradycji

 

Rozdział I

O istocie pojęcia tradycji — studnia bez dna

     1. Potoczne rozumienie pojęcia tradycji

     2. Tradycja jako stała wartość ludzkiego życia

     3.  Pojęcie tradycji w pedagogice i szkole

     4. Ewolucja znaczenia pojęcia tradycji

     5.  Na drodze poszukiwania nowych znaczeń

 

Rozdział II

Życie społeczne jako źródło tradycji — zakres, problematyka badawcza

     1. Potrzeba interdyscyplinarnego spojrzenia na pojęcie tradycji

     2.. Różnorodność poglądów

     3.  Spory o pojęcie i rozumienie tradycji

     4. Niektóre odmiany tradycjonalizmu

     5.  Próba podsumowania

 

Rozdział III

Niektóre problemy tradycji międzypokoleniowej i ich uwarunkowania
— dziecko a tradycje w rodzinie

     1.  Uwagi wprowadzające

     2.  Pojęcie komunikacji międzypokoleniowej

     3. Komunikacja międzypokoleniowa
w rodzinach chłopskich

     4. Ewolucja pojęcia tradycji i przekazów międzypokoleniowych

     5.. Dziecko w świecie tradycji rodzinnych
i środowiskowych

Rozdział IV

Dzieci i młodzież w świecie małej i wielkiej tradycji

     1.  Pojęcie wielkiej i małej tradycji

     2.  Dzieci i młodzież w rodzinie

     3.. Konteksty historyczne wielkiej i małej tradycji

     4.  Rola nauczyciela i edukacji w rozwijaniu wiedzy o tradycji
rodziny i ojczyzny

     5.. Dziecko w świecie ważnych kategorii — u podstaw wartości

 

Rozdział V

Bliżej praktyki i codziennego życia

     1. Poznajemy siebie

     2.  Mała ojczyzna, czyli bliżej rodziny

     3.  Dom rodzinny

     4.  Mała i wielka ojczyzna a wartości

     5.  My i nasz region — refleksje końcowe

 

Problemy — Poszukiwania — Inspiracje

Przypisy

Streszczenie

Summary

 

Część II

Bogactwo i różnorodność tradycji w kulturze polskiej

 

Rozdział I

Zakres problematyki, podstawowe pojęcia

 

Rozdział II

Nurty tradycji

 

Rozdział III

O niektórych formach tradycji

     1. Tradycje ludowe

     2.  Relikty tradycji szlacheckich

     3. Tradycje narodowe

 

Rozdział IV

Dziecko w świecie tradycji domu rodzinnego

     1.  Wzorce zachowań oraz zwyczaje i obrzędy
w rodzinnym domu dziecka

     2. Tradycje, wróżby i przekazy w życiu dziecka

 

Rozdział V

Tradycje doroczne: rok obrzędowy

 

Rozdział VI

Dziecko i młodzież w świecie folkloru

     1. Legendy, podania, pieśni i mikroformy folkloru

     2.  Folklor dziecięcy

 

Rozdział VII

Miejsce tradycji w kulturze współczesnej i życiu dziecka

 

Problemy — Poszukiwania — Inspiracje

Przypisy

Streszczenie

Summary

 

Część III

Tradycje, obyczaje i obrzędy w edukacji dziecka. Poliestetyczne
przestrzenie edukacji

 

Rozdział I

Tradycja jako spotkanie dziecka z miejscem, przestrzenią i czasem

     1.  Tu mieszkam, czyli dziecięce widzenie miejsca, przestrzeni
i czasu

     2.  Domy i siedliska jako miejsca pielęgnowania zwyczajów,
obrzędów i tradycji

     3.  Blisko i daleko, czyli od rodzinnego domu do rodziny
człowieczej

     4. Poszukiwanie uniwersaliów i wartości

     5. Globalizm jako szansa i zagrożenie dla narodowych tradycji

 

Rozdział II

Dźwięk, barwa, smak i zapach tradycji, czyli poliestetyczne
przestrzenie edukacji

     1.  Wokół pojęć podstawowych

     2. Literatura źródłem wiedzy o tradycji i inspiracją
do działań twórczych

     3.. Poliestetyczne wymiary edukacji i jej konsekwencje
dla związków dziecka z tradycją

     4.  Bliżej znaczeń ukrytych

     5.  Smak, zapach, barwa i dźwięk tradycji, czyli w kręgu ludzi,
zdarzeń i przedmiotów

 

Rozdział III

Tradycje, obrzędy i zwyczaje w treściach nauczania; tradycja
a regionalizm i folklor

     1.  Wokół edukacji regionalnej i interdyscyplinarności folklorystyki

     2.  Treści nauczania a językowe aspekty tradycji,
regionalizmu i… folkloru

     3. Tradycje, obrzędy i obyczaje w wybranych podręcznikach

     4. Dziecięce widzenie tradycji, zwyczajów i obrzędów

     5.  Zamiast pointy — pytań kilka

 

Rozdział IV

„Ziemio ojczysta, ziemio jasna”…

„Kraju mój barwy, pelargonii i malwy”…,

czyli problematyka tradycji w uczeniu się – nauczaniu kompleksowym

     1.  Uczymy się kompleksowo — piszą studenci nauczania
początkowego

     2.. Projektujemy zajęcia kompleksowe na temat kompleksu
w klasie VI: „Kraju mój barwy, pelargonii i malwy…”
lub „Ziemio ojczysta, ziemio jasna…”

     3. Współdziałamy, badamy i dzielimy się wiedzą

     4. Propozycje na przyszłość: Co poprawić? Co zmienić?
Co kontynuować? Jak pomagać sobie i innym w zespole, klasie,
domu?

     5. Poszukiwanie pointy czasami bywa sensowne

 

Rozdział V

W poszukiwaniu integracji niepozornej,
czyli studenckie projekty zajęć o tradycji, obrzędach, obyczajach i…

     1. Bogactwo pomysłów integracyjnych w scenariuszach zajęć
kompleksowych

     2.  Moi rodzice i ja — scenariusz zajęć w klasie III

     3. Zwyczaje wielkanocne w naszej miejscowości — kompleks zajęć
w klasie III

     4. Najmilsze sercu słowo „matka” — kompleks zajęć w klasie III
lub II

     5.  Zamiast podsumowania wiersz Krystyny Wydry: Innowacje

 

Problemy — Poszukiwania — Inspiracje

Przypisy

Streszczenie

Summary

 

 

Spis aneksów — czytanek

 

     1.. Wiesława Korzeniowska — Dziecko w kulturze ludowej

     2.  Anna Branicka-Wolska — Zachować tradycję

     3.  Irena Bukowska-Floreńska — Społeczno-kulturowe funkcje
tradycji w społecznościach industrialnych Górnego Śląska

     4.  Michał Żółtowski — Co zawdzięczam wychowaniu w rodzinie?

     5.  Michał Żółtowski — Wielkanoc w kulturze i tradycji
ziemiańskiej

     6.  Teksty wielu autorów — Wielkanoc w tradycji ludowej
według różnych źródeł i autorów

     7.. Bronisława Dymara — Dom i rodzina w dziecięcym
poetyzowaniu

     8. Franciszek Ziemski — Wybrane problemy tradycji wychowania

     9.. Kazimierz Denek — Wspólnota wartości — podstawowe pytania dotyczące dużej i małej ojczyzny

   10.. Kazimierz Denek — Wartości uniwersalne

   11.  Karol Daniel Kadłubiec — Metodologiczne aspekty
interdyscyplinarności folklorystyki

   12. Witold Jerzy Molicki — Tradycja domu rodzinnego

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło