• Obniżka
  • Nowy
Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo

Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo

Podtytuł: Teoria i badania
ISBN: 978-83-7587-989-6
28,00 zł
20,00 zł Zniżka 8,00 zł

Książka jest wysoce interesującym źródłem do wykorzystania zarówno przez teoretyków, jak i praktyków, podejmujących działania mające na celu wspieranie procesu terapeutycznego dzieci z ADHD, innymi zaburzeniami rozwojowymi i zaburzeniami zachowania. [...]

Ilość

Publikacja poświęcona jest problematyce funkcjonowania dzieci z ADHD oraz ich rodzin. Przedstawiono w niej interdyscyplinarne spojrzenie na istotę zaburzenia w odniesieniu do najnowszych koncepcji biologicznych, psychologicznych i pedagogicznych. Poruszono najważniejsze zagadnienia dotyczące etiologii, symptomatologii, a także wsparcia i terapii dziecka z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej. Rozważania na temat rodziny podjęto w ujęciu systemowym, zakładającym wzajemność wpływów wszystkich członków stanowiących system rodzinny. Na podstawie przeprowadzonych badań nakreślono warunki wychowawcze typowe dla rodzin z dziećmi nadpobudliwymi psychoruchowo. Wyodrębniono charakterystyczne cechy funkcjonowania społecznego, edukacyjnego oraz emocjonalnego dzieci z ADHD, a także podjęto próbę zdiagnozowania sytuacji psychospołecznej ich rodzeństwa. Zebrany materiał umożliwił także przybliżenie czynników wpływających na relacje między rodzeństwem. Dzięki przyjęciu takiej perspektywy badawczej podkreślono znaczenie problemów każdego członka rodziny, w której wychowywane jest dziecko z dysfunkcją.

Praca jest interesującym, opartym o badania autorskie źródłem do wykorzystania zarówno przez teoretyków i praktyków podejmujących działania mające na celu wspieranie procesu terapeutycznego dzieci z ADHD i innymi zaburzeniami w rozwoju

Teoria i badania

Pawlak Piotr

doktor nauk humanistycznych, pedagog specjalny, specjalista resocjalizacji. Ukończył studia podyplomowe w zakresie psychoterapii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracownik naukowo-dydaktyczny UŁ w Łodzi, autor wielu artykułów i publikacji książkowych poświęconych tematyce funkcjonowania dzieci nadpobudliwych psychoruchowo i ich rodzin. Przez wiele lat pracował z dziećmi z ADHD w psychiatrycznym oddziale dziennym, obecnie pracuje jako pedagog w Łódzkim Hospicjum dla Dzieci. Zainteresowania naukowe autora koncentrują się wokół problematyki rodzin z dziećmi nadpobudliwymi psychoruchowo, dziećmi terminalnie chorymi oraz psychoprofilaktyki wykluczenia oraz niedostosowania

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Pawlak Piotr

ISBN druk

978-83-7587-989-6

ISBN e-book


Objętość

270 stron

Wydanie

I, 2013

Format

B5 (160x235)

Oprawamiękka, klejona

Streszczenie   

Summary    

Wstęp    

Rozdział 1

Wybrane zagadnienia dotyczące ADHD

1.1. Syndrom ADHD w kontekście problemu definiowania zaburzeń psychicznych    

1.2. Przedstawienie wybranych definicji i istoty psychologicznej zaburzenia     

1.3. Przegląd koncepcji etiologii ADHD    

1.4. Wpływ czynników środowiskowych na nasilenie objawów ADHD    

1.5. Przyczyny ADHD w świetle najnowszych badań biomedycznych 

1.6. Symptomy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi   

1.6.1. Objawy osiowe występujące w ADHD    

1.6.2. Funkcjonowanie dziecka z ADHD    

1.6.3. Wtórne problemy osób z ADHD    

1.6.4. Syndrom ADHD a specyficzne trudności w uczeniu się    

1.6.5. Obraz ADHD w zależności od wieku    

1.7. Różnicowanie i proces diagnozy   

1.8. Formy terapii stosowane wobec dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi   

1.8.1. Terapie medyczne   

1.8.2. Pedagogiczne formy pomocy dziecku z ADHD    

1.8.3. Psychoterapia dzieci z ADHD   

Rozdział 2

Dziecko z ADHD w systemie rodzinnym

2.1. Rodzina jako grupa, instytucja społeczna i proces    

2.2. Dziecko z dysfunkcją w systemie rodzinnym   

2.3. Sytuacja rodzeństwa w rodzinie z dzieckiem z dysfunkcją   

Rozdział 3

Metodologia badań własnych

3.1. Cel badań, problemy i hipotezy badawcze   

3.2. Metody, techniki, narzędzia badawcze oraz zastosowane statystyki 

3.3. Dobór próby i teren badań   

3.4. Organizacja badań 

3.5. Opis struktury badanych rodzin 

Rozdział 4

Wyniki badań własnych

4.1. Przebieg rozwoju i funkcjonowanie społeczno-emocjonalne dzieci z ADHD 

4.1.1. Opis wybranych przypadków 

4.1.2. Rozwój wczesnodziecięcy dzieci z ADHD 

4.1.3. Osiągnięcia edukacyjne dzieci z ADHD w okresie nauczania początkowego 

4.1.4. Zachowanie dzieci z ADHD w szkole   

4.2. Postawy rodzicielskie i umiejętności wychowawcze rodziców dzieci z ADHD 

4.3. Cechy charakterystyczne funkcjonowania psychospołecznego rodzeństwa dzieci z ADHD 

4.3.1. Poczucie sensu życia rodzeństwa dzieci z ADHD 

4.3.2. Poziom poczucia bezpieczeństwa rodzeństwa dzieci z ADHD   

4.3.3. Percepcja własnej przyszłości rodzeństwa dzieci z ADHD 

4.3.4. System wartości rodzeństwa dzieci z ADHD  

4.4. Relacje interpersonalne w rodzinie   

4.4.1. Atmosfera życia rodzinnego 

4.4.2. Relacje małżeńskie 

4.4.3. Relacje między rodzeństwem dzieci z ADHD a rodzicami 

4.4.4. Relacje między dziećmi z ADHD a ich rodzeństwem   

Podsumowanie 

Zakończenie   

Spis literatury 

Spis rysunków, tabel i wykresów   

Aneksy

Aneks 1. Kwestionariusz wywiadu dla rodzeństwa dzieci z ADHD   

Aneks 2. Kwestionariusz wywiadu dla rodziców dzieci z ADHD   

fragment

Zacznę od tego, iż w w latach sześćdziesiątych jako dziecko nadpobudliwe zostałem zdiagnozowany jako "dziecko znerwicowane". Nikt nie mówił jeszcze o ADHD. Kazali mojej matce kupić nową książkę pod red. prof. Marii Żebrowskiej "Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży" i przeczytać ją od A do Z.

Teraz mamy w tej materii bardzo bogatą literaturę naukową, wyniki badań, ankiety. Wówczas nikt nie kojarzył objawów nadpobudliwości, impulsywności i deficytu uwagi z syndromem ADHD. Dzieci takie siedziały w "oślich ławkach", bito je linijką po rękach, a czasem po głowie, wyśmiewano przy całej klasie. Zajmowali się takimi dziećmi psycholodzy lub psychiatrzy. Teraz nauka specjalizuje się tak dalece, iż zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi zwany ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) stał się interdyscyplinarnym obiektem badawczym. W skład dyscyplin naukowych, które interesują się tym schorzeniem jest: psychologia kliniczna, psychoterapia, socjologia, a także medycyna.

W swojej pracy Piotr Pawlak poszedł jeszcze dalej. Oprócz części teoretycznej, w której oprócz pełnego przekroju badań nad syndromem ADHD, przeglądem koncepcji etiologii ADHD i przeanalizowania sytuacji dziecka w systemie rodzinnym stara się w części dotyczącej prezentacji badań własnych pokazać czytelnikom zestaw opisanych i przebadanych dokładnie konkretnych przypadków.

W swojej pracy badawczej w celu lepszego rozpoznania sytuacji psychospołecznej rodzin z problemem ADHD zbudował trzy poziomowy zestaw zagadnień obejmujących analizę środowiska rodzinnego, mających określić mechanizmy funkcjonowania psychospołecznego rodzeństwa dzieci z ADHD w określonych warunkach środowiskowo-wychowawczych.

Pawlak skupił swoją uwagę na funkcjonowaniu dzieci na wczesnoszkolnym etapie rozwoju: Grupa I - przebieg rozwoju i funkcjonowanie społeczno-emocjonalne dzieci z ADHD oraz przejawiane wobec nich postawy rodzicielskie, Grupa II - psychospołeczne funkcjonowanie rodzeństwa dzieci z ADHD, Grupa III - atmosfera rodzinna i relacje interpersonalne w rodzinie.

Autor przyjął przy ocenie ustaleń zależności w sferach życia rodziny z dzieckiem ADHD zespół zmiennych niezależnych i zależnych oraz odpowiadające im wskaźniki pomiaru. Aby rozpoznać wielokierunkowo sytuację dziecka z ADHD w rodzinie skupił się na dokładnych studiach indywidualnych przypadków. Pomaga to prześledzić mechanizmy funkcjonowania rodzeństwa dzieci z ADHD w określonych warunkach środowiskowo-wychowawczych. W badaniach zastosowano też metody sondażu diagnostycznego. Umożliwia to diagnozę sytuacji psychospołecznej rodzeństwa dzieci z ADHD w odniesieniu do ich rówieśników z rodzin niedotkniętych syndromem ADHD.

Złożony charakter badań zmusił Pawlaka do zastosowania różnorodnych narzędzi badawczych takich jak: Kwestionariusz postaw rodzicielskich (Marii Ziemskiej) Test Poczucia Sensu Życia (polska adaptacja testu J.C.Crumbaugha i L.T.Maholicka) Kwestionariusz Poczucia Bezpieczeństwa (KPB) Skalę Wartości Schelerowskich (SWS). Wersję 37-itrmową Piotra Brzozowskiego. Kwestionariusz "Znajdziesz się ns czy pod wozem" Skala Oczekiwanego Sukcesu Arkusz zachowania się ucznia B. Markowskiej Kwestionariusz wywiadu dla rodzeństwa dzieci z ADHD Kwestionariusz wywiadu dla rodziców z ADHD oraz Kwestionariusz wywiadu autorstwa Piotra Pawlaka skierowany do rodzeństwa i rodziców dzieci z ADHD.

Grupę badawczą stanowiło 50 celowo wyselekcjonowanych rodzin. Zbadano 42 chłopców i 8 dziewczynek oraz ich rodzeństwo - 36 chłopców i 18 dziewcząt a także ich matki. Autor przyjął też dodatkowe kryteria doboru jak:

- posiadanie przynajmniej dwójki dzieci (jedno ma syndrom ADHD),

- dziecko z ADHD uczęszcza do 1 lub 2 kl. szkoły podstawowej,

- cechuje je niewspółmierna do wieku nadpobudliwość, deficyt uwagi, impulsywność oraz norma intelektualna,

- wiek rodzeństwa dziecka z ADHD mieści się w przedziale 13-16 lat,

- u rodzeństwa - norma intelektualna i brak syndromu ADHD,

- przebywanie rodzeństwa dziecka z ADHD i przynajmniej jednego rodzica, w tym samym miejscu zamieszkania.

Dobór dzieci z ADHD do grupy kontrolnej przeprowadzono losowo w jednej ze szkół woj, łódzkiego. Do badań zakwalifikowano uczniów z kl. 1-3 o nieparzystych numerach w dzienniku. Wypisano ich nazwiska na kartkach, wrzucono do urny, po czym wylosowano 50 osób (39 chłopców i 11 dziewczynek) i poddano ich wstępnemu badaniu z pomocą "Arkusza zachowania się ucznia".

Dobór grupy kontrolnej w zakresie badań nad rodzeństwem dzieci z ADHD wyglądał podobnie ale był trójfazowy. Pierwsza faza to losowy wybór grupy 420 gimnazjalistów z trzech gimnazjów woj. łódzkiego. W drugiej fazie wychowawcy klas spośród wylosowanych uczniów wybrali tych, którzy mają młodsze rodzeństwo. Ostatnim etapem było losowe dobranie 55 osób spośród uczniów mających młodsze rodzeństwo (losowanie przebiegało analogicznie do losowania uczniów do grupy kontrolnej w szkole podstawowej). Podział grupy pod względem płci był analogiczny jak w grupie badawczej.

Badania przeprowadzono w dobranych rodzinach dwukrotnie, w okresie od lutego, do września 2009 roku.

Autor brał również pod uwagę strukturę społeczną, wykształcenie rodziców i sytuację bytową rodzin z dzieckiem z ADHD.

Część czwartą pracy wypełniają wyniki badań własnych. Są to opisy konkretnych wybranych przypadków oraz analizy: wczesnodziecięcego rozwoju dzieci z ADHD, osiągnięć edukacyjnych dzieci z ADHD w okresie nauczania początkowego, zachowań dzieci z ADHD w szkole, podstaw rodzicielskich i ich umiejętności wychowawczych rodziców dzieci z ADHD, cech charakterystycznych funkcjonowania psychospołecznego rodzeństwa dzieci z ADHD, poczucia bezpieczeństwa rodzeństwa dzieci z ADHD, rozpoznanie własnej przyszłości rodzeństwa dzieci z ADHD oraz analiza systemu wartości rodzeństwa dzieci z ADHD.

Zbadano również relacje interpersonalne w w/w rodzinach, relacje małżeńskie i relacje między rodzeństwem dzieci z ADHD a rodzicami, a także relacje między dziećmi z ADHD a ich rodzeństwem. W podsumowaniu autor badań wykazał wszystkie niebezpieczeństwa jakie czyhają na dziecko z syndromem ADHD, które nie jest należycie prowadzone, od domu rodzinnego począwszy a na środowisku rówieśniczym i szkolnym skończywszy.

Na dwustu siedemdziesięciu stronach Paweł Pawlak zawarł bardzo ważną udokumentowaną wiedzę popartą wynikami swoich badań. Praca ta powinna się znaleźć w każdej podręcznej biblioteczce szkolnego pedagoga, gdyż coraz więcej dzieci i młodzieży cierpi na niezdiagnozowany w pełni syndrom ADHD. Im później rozpoznany i leczony może zaważyć na jakości życia i przyszłości wielu młodych ludzi, a na ich ponowną socjalizację i uspołecznienie może nas po prostu nie stać.

Gabriel Leonard Kamiński
źródło: http://www.ksiazka.net.pl/index.php?id=49&tx_ttnews%5Btt_news%5D=18566&tx_ttnews%5BbackPid%5D=1&cHash=daf421794c


Publikacja Piotra Pawlaka "Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo" to zbiór obserwacji rodzin wychowujących dzieci z ADHD. ADHD temat już chyba trochę oswojony. Nie trzeba nikomu tłumaczyć, że jest to zaburzenie, a nie czysta złośliwości i zamierzone trudne zachowanie u dziecka. Warunkowane jest przez czynniki biologiczne i genetyczne, a nie jest wynikiem złego wychowania. Aczkolwiek wpływ środowiska ma ogromne znaczenie w terapii.

Piotr Pawlak podchodzi do ADHD w trochę innych sposób niż autorzy większości publikacji. Przede wszystkim to studium przypadków, które mogą pomóc w szukaniu drogi rodzinom z dziećmi z ADHD.

Nowością jest dla mnie ujęcie problemu ADHD w kontekście rodzinnym, rodzeństwa, wzajemnych relacji. A przecież to rodzina jest głownie środowiskiem terapeutycznym. To w niej jesteśmy najdłużej, tu nawiązujemy pierwsze więzi, może dać nam szczególną siłę albo zupełnie odebrać poczucie własnej wartości. Rodzina, w której jest dziecko z ADHD, musi się zmierzyć z wieloma trudnościami w domu i skonfrontować się z otoczeniem, w którym ich dziecko ma przebywać.

Dorośli mają większą możliwość poradzenia sobie z emocjami wywołanymi tą sytuacją, natomiast rodzeństwo i ich rozwój może być przez tę sytuację zaburzone. Rodzice poświęcają mniej czasu "dzieciom, te często wstydzą się za brata lub siostrę z ADHD, czują się mniej ważne. Często są atakowane, naruszana jest ich prywatność, są przedmiotem agresji. Zadaniem rodziców w takiej rodzinie jest takie nią pokierowanie, żeby jak najsilniej zminimalizować te negatywne wpływy zaburzenia na wszystkie relacje.

Część trzecia książki poświęcona jest właśnie różnym postawom rodzicielskim, stosowanym środkom wychowawczym ich wpływie na postępy terapeutyczne. Na pewno skłoni rodziców do dalszych poszukiwań i przemyśleń i niewątpliwie ciężkiej pracy nad sobą i nad rodzinnymi relacjami.

Beata Ostrowska
źródło: http://miastodzieci.pl/dla_rodzicow/152:/2594:dzieci-z-adhd-i-ich-rodzenstwo-recenzja

Publikacja stanowi bardzo ważny i ciekawy wkład w rozważania dotyczące funkcjonowania rodziny z dzieckiem […] przejawiającym syndrom ADHD. Autor w opisie systemu rodzinnego skupił się głównie na dziecku z dysfunkcją i jego rodzeństwie. Istotnym walorem tej pracy jest jej interdyscyplinarny charakter. Należy do nielicznych w naszym kraju prac badawczych dotyczących ADHD wykraczających poza granice jednej dyscypliny naukowej. Takie podejście do tematu wymaga wszechstronnej wiedzy z zakresu pedagogiki specjalnej, psychologii klinicznej, psychoterapii, socjologii, a także medycyny. W ten sposób wpisuje się w nurt poszerzonej analizy funkcjonowania rodziny z dzieckiem z dysfunkcją, prezentując problem zaburzenia ADHD w kontekstach społecznym, medycznym, edukacyjnym i przede wszystkim z punktu widzenia konsekwencji, jakie to zaburzenie wywołuje w odniesieniu do członków rodziny, a w szczególności rodzeństwa. To ważny aspekt wskazujący na dużą wrażliwość społeczną, indywidualną i naukową, dokumentujący szeroki zakres wiedzy i doświadczenie zawodowe autora. Publikacja przez to doskonale wpisuje się we współczesny nurt psychopedagogiki specjalnej, gdzie tradycyjna myśl pedagogiczna ma swe ugruntowanie w rzetelnej wiedzy o psychologicznym funkcjonowaniu człowieka. […]

Książka jest wysoce interesującym źródłem do wykorzystania zarówno przez teoretyków, jak i praktyków, podejmujących działania mające na celu wspieranie procesu terapeutycznego dzieci z ADHD, innymi zaburzeniami rozwojowymi i zaburzeniami zachowania.

Z recenzji dr. hab. Stanisława Lipińskiego, prof. WSEZiNS

Jak wychowywać dziecko z ADHD?

Recenzja książki „Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo. Teoria i badania”. Odkryj czym jest ADHD, sprawdź czy to choroba twojego dziecka, dowiedz się jak to leczyć i jak żyć szczęśliwie pod jednym dachem z dzieckiem z ADHD.

Twoje dziecko jest bardzo ruchliwe, często nie może się skoncentrować, wszędzie jest go pełno w negatywnym tych słów znaczeniu? ADHD to dokładniej i naukowym językiem mówiąc zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Jest zaburzeniem neurorozwojowym – ciekawym zjawiskiem według specjalistów z dziedzin nauk humanistycznych, pedagogicznych i medycznych. Powstanie syndromu ADHD warunkują czynniki genetyczne i biologiczne. Wpływ środowiska nie może wywołać u dziecka ADHD, ma jednak ogromne znaczenie dla przebiegu leczenia i istnienia zaburzenia w kolejnych latach życia dziecka. Intensywność objawów zależna jest między innymi od systemu rodzinnego i społecznego, w którym malec jest wychowywany. Dla dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej rodzina jest ważnym środowiskiem terapeutycznym, zajmującym najważniejsze miejsce w procesie diagnozy i wspomagania rozwoju.

Właśnie dla rodzin dzieci z syndromem ADHD powstała książka Piotra Pawlaka „Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo”. We właściwy sposób przedstawia ona problem od strony naukowej, więc zainteresuje z pewnością wielu specjalistów, szczególnie pedagogów. Według mnie jest ona jednak przede wszystkim bardzo dobrą lekturą dla rodziców i opiekunów dzieci z ADHD. W dość naukowy i szczegółowy sposób przedstawia wybrane zagadnienia dotyczące ADHD tj. definiowanie, przyczyny, wpływ środowiska, symptomy, diagnozy, funkcjonowanie w zależności od wieku oraz formy pomocy dzieciom dotkniętym tą chorobą.

Język jest trudny, ale wydaje mi się że odpowiedni dla czytelników, którym zależy na szczegółowym zapoznaniu się z tematem. Ciekawym zagadnieniem, które porusza autor, a które zainteresuje z pewnością rodziny dzieci z syndromem ADHD, jest dziecko w systemie rodzinnym. Piotr Pawlak wyjaśnia sytuację rodzeństwa i rodziców, podpowiada sposoby postępowania, buduje obraz rodziny jako grupy oraz instytucji społecznej wspierającej w rozwoju członka z nadpobudliwością psychoruchową. Bardzo interesującym dla mnie rozdziałem były badania własne autora, metodologia i ich wyniki. Piotr Pawlak na końcu książki zamieścił wzór ankiety dla rodziców i rodzeństwa dziecka z ADHD, którego użył do swojej pracy.

Każdy opis malucha chorego na ADHD opatrzony jest imieniem i wiekiem dziecka. Kolejno autor przedstawia jego rozwój wczesnodziecięcy, czyli przebieg ciąży i porodu, wagę, w których miesiącach dziecko zaczęło siadać, chodzić, mówić pojedyncze słowa. Następnie przedstawia przebyte choroby i urazy dziecka, później przebieg edukacji wczesnoszkolnej i szkolnej oraz relacje z rówieśnikami. Ostatnim punktem jest zawsze sytuacja psychospołeczna i osiągnięcia edukacyjne dziecka wraz z sytuacją rodzinną. Każdy z przypadków opisanych przez autora jest inny, ale wśród nich nawet czytelnik niedoświadczony w temacie potrafi sam wskazać różnice oraz prawdopodobne przyczyny w okresie wczesnodziecięcym takiego a nie innego późniejszego rozwoju dziecka i sukcesów edukacyjnych. Czytelnik może dane sytuacje interpretować po swojemu, Piotr Pawlak przedstawia interpretację w świetle naukowym, medycznym i psychologicznym.

Przewodnik napisany został językiem trudnym, naukowym, ale problem też nie jest łatwy. Mimo to chciałabym polecić tę pozycję rodzinom dzieci dotkniętych syndromem ADHD, ponieważ nigdy wcześniej nie wpadła mi w ręce lepsza książka o tej tematyce.

Joanna Swojak (joanna.swojak@dlalejdis.pl)

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło